Seviye Transmitterleri

Seviye transmitteri, tank veya silodaki malzeme seviyesini sürekli ölçüp 4-20 mA gibi standart bir sinyale çeviren cihazdır. Seviye şalterinden farkı buradadır: şalter yalnızca belirli bir noktaya ulaşıldığında kontak verir, transmitter ise her an "kaç" olduğunu söyler. Stok takibi, otomatik dolum kontrolü, tüketim hesabı ve eğilim izleme gerektiren uygulamalarda transmitter gerekir.

Ürün gamımızda beş farklı ölçüm teknolojisi bulunur. Hepsi aynı işi yapar ama güçlü ve zayıf yanları belirgin şekilde farklıdır; doğru seçim akışkanın cinsine, tankın yapısına ve ortam koşullarına bağlıdır.

Seviye Transmitteri Teknolojileri

Hidrostatik Seviye Transmitterleri

Sıvı sütununun tabana uyguladığı basıncı ölçer ve bu basıncı seviyeye çevirir. Prensip basit ve kanıtlanmıştır; açık tanklarda en ekonomik çözümdür.

Daldırma (probu tank içine sarkıtılan) veya hat bağlantılı modelleri bulunur. Akışkanın yoğunluğu bilinmeli ve sabit olmalıdır — yoğunluk değişirse ölçüm kayar. Kapalı ve basınçlı tanklarda üstteki gaz basıncı ölçüme eklendiği için tek başına yanılır; bu durumda fark basınç ölçümü veya temassız bir teknoloji gerekir.

Radar Seviye Transmitterleri

Yüzeye radar dalgası gönderip yansıma süresini ölçer. Akışkanla temas etmez; sıcaklık, basınç, buhar, toz ve yoğunluk değişiminden büyük ölçüde etkilenmez. Zorlu koşullarda en güvenilir teknolojidir.

Kılavuzlu (temaslı çubuk boyunca ilerleyen) ve temassız çeşitleri vardır. Kılavuzlu tip, köpük ve dar tanklarda daha kararlı sonuç verir. Yatırım maliyeti diğerlerine göre yüksektir; buna karşılık bakım ihtiyacı en düşük seçenektir.

Ultrasonik Seviye Transmitterleri

Ses dalgası gönderip yüzeyden dönüş süresini ölçer. Temassızdır ve radara göre daha ekonomiktir.

Zayıf noktası ortam koşullarıdır: köpük, yoğun buhar, toz ve sıcaklık değişimi ses hızını ve yansımayı etkileyerek hataya yol açabilir. Vakum ortamında çalışmaz, çünkü ses iletecek ortam yoktur. Temiz sıvılı, kapalı olmayan ve köpüksüz tanklarda çok iyi sonuç verir.

Kapasitif Seviye Transmitterleri

Prob ile tank duvarı arasındaki kapasitans değişimini ölçer. Sıvıların yanı sıra dökme katı malzemelerde (çimento, tahıl, granül) da kullanılabilmesi en belirgin avantajıdır.

Ölçüm, malzemenin dielektrik sabitine bağlıdır; malzeme değişirse yeniden kalibrasyon gerekir. Yapışkan ürünlerde prob üzerinde birikinti oluşabilir, bu da zamanla kaymaya yol açar.

Şamandıralı Seviye Transmitterleri

Sıvı üzerinde yüzen şamandıranın konumunu manyetik olarak okur. Mekanik ve anlaşılır bir prensiptir; ekonomiktir ve dielektrik sabiti, köpük veya buhar gibi etkenlerden bağımsız çalışır.

Hareketli parçası olduğu için yapışkan, kristalize olan veya partikül içeren akışkanlarda takılabilir. Temiz sıvılarda ve orta ölçekli tanklarda uzun yıllar sorunsuz çalışır.

Teknolojilerin Karşılaştırması

Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

1. Tank Açık mı, Kapalı ve Basınçlı mı?

Bu ilk soru teknolojiyi büyük ölçüde belirler. Açık tanklarda hidrostatik en ekonomik çözümdür. Kapalı ve basınçlı tanklarda üstteki gaz basıncı hidrostatik ölçüme eklenerek hata yaratır; bu durumda fark basınç transmitteri, radar veya kapasitif teknoloji tercih edilmelidir.

2. Akışkanın Yoğunluğu Sabit mi?

Hidrostatik ölçüm doğrudan yoğunluğa bağlıdır. Sıcaklıkla yoğunluğu belirgin değişen veya farklı ürünler depolanan tanklarda hidrostatik ölçüm kayar. Bu durumda yoğunluktan bağımsız çalışan radar veya ultrasonik teknoloji uygundur.

3. Köpük, Buhar veya Toz Var mı?

Ultrasonik ölçümün en zayıf noktası budur. Köpük ses dalgasını yutar, yoğun buhar ve toz yansımayı bozar. Bu koşullarda radar (özellikle kılavuzlu tip) çok daha güvenilirdir.

4. Akışkan Yapışkan veya Partiküllü mü?

Yapışkan ürünlerde şamandıralı sistemler takılabilir, kapasitif probta birikinti oluşabilir. Bu ortamlarda temassız radar tercih edilmelidir.

5. Katı Malzeme mi Ölçülecek?

Silo uygulamalarında (çimento, tahıl, granül) hidrostatik ve şamandıralı teknolojiler kullanılamaz. Kapasitif veya radar teknolojisi gerekir. Katı malzemede yüzeyin düz olmaması (huni etkisi) nedeniyle sensör konumu da dikkatle seçilmelidir.

6. Ölçüm Yüksekliği ve Ölü Bölge

Ölçüm aralığı tankın kullanılabilir yüksekliğini kapsamalıdır. Temassız sensörlerin bir ölü bölgesi vardır: sensöre çok yakın mesafeyi ölçemezler. Tank tam dolduğunda yüzeyin bu bölgeye girmemesi için montaj yüksekliği buna göre planlanmalıdır.

7. Tank İçi Engeller

Karıştırıcı, merdiven, ısıtma serpantini ve dolum borusu gibi yapılar radar ve ultrasonik ölçümde yanlış yansıma üretebilir. Sensör bu engellerden uzağa, ancak tank duvarına da fazla yakın olmayacak şekilde konumlandırılmalıdır.

Sektöre Göre Kullanım

Su ve Atık Su

Açık depolarda hidrostatik, atık su ve çamur hatlarında ise partikül ve köpük nedeniyle radar tercih edilir. Kuyu seviyesi ölçümünde daldırma tip hidrostatik prob yaygındır.

Kimya ve Petrokimya

Korozif akışkanlar ve basınçlı tanklar nedeniyle temassız radar öne çıkar. Ex-proof sertifikasyon çoğu bölgede zorunludur.

Gıda ve İçecek

Hijyenik bağlantı ve temizlenebilirlik belirleyicidir. Yapışkan ürünlerde temassız ölçüm avantaj sağlar; CIP/SIP süreçlerine dayanıklılık teklif aşamasında belirtilmelidir.

Çimento, Tahıl ve Dökme Katı

Kapasitif veya radar teknolojisi kullanılır. Tozlu ortam ultrasonik ölçümü zorlaştırdığı için tercih edilmez.

Sık Sorulan Sorular

Seviye transmitteri ile seviye şalteri arasındaki fark nedir?

Transmitter seviyeyi sürekli ölçüp 4-20 mA gibi bir sinyale çevirir; her an değeri bilirsiniz. Şalter yalnızca belirli bir noktada kontak verir. Stok takibi ve otomatik dolum için transmitter, taşma koruması ve pompa aç-kapa için şalter uygundur.

Hangi teknolojiyi seçmeliyim?

Açık tank ve sabit yoğunluklu temiz sıvıda hidrostatik en ekonomik çözümdür. Köpük, buhar, basınç veya korozif ortam varsa radar; temiz sıvılı basit uygulamalarda ultrasonik veya şamandıralı; dökme katı malzemede kapasitif ya da radar tercih edilmelidir.

Kapalı tankta hidrostatik ölçüm neden yanılır?

Hidrostatik sensör üzerindeki toplam basıncı ölçer. Kapalı tankta sıvının üzerindeki gaz basıncı da bu değere eklenir ve seviye olduğundan yüksek görünür. Çözüm, fark basınç transmitteri kullanarak gaz basıncını denklemden çıkarmak veya temassız bir teknolojiye geçmektir.

Köpüklü sıvıda ultrasonik kullanılabilir mi?

Önerilmez. Köpük ses dalgasını yutar ve yanlış yansıma üretir. Bu ortamlarda kılavuzlu radar çok daha kararlı sonuç verir. Köpük yoğunluğu ve kalıcılığı seçimde belirleyicidir.

Ölü bölge nedir, neden önemlidir?

Temassız sensörlerin ölçemediği, kendisine en yakın mesafedir. Tank tamamen dolduğunda sıvı yüzeyi bu bölgeye girerse ölçüm alınamaz. Bu nedenle sensörün montaj yüksekliği, maksimum doluluk seviyesi ile ölü bölge arasında yeterli boşluk kalacak şekilde planlanmalıdır.

Akışkan yoğunluğu değişirse ne olur?

Hidrostatik ölçümde doğrudan hata oluşur, çünkü ölçüm sıvı sütununun ağırlığına dayanır. Sıcaklıkla yoğunluğu değişen veya farklı ürünler depolanan tanklarda radar ya da ultrasonik gibi yoğunluktan bağımsız bir teknoloji seçilmelidir.

Katı malzeme seviyesi ölçülebilir mi?

Evet, ancak teknoloji seçimi kısıtlıdır. Çimento, tahıl ve granül gibi dökme katılarda kapasitif veya radar transmitterler kullanılır. Ayrıca katı malzemede yüzey düz olmadığı (huni etkisi) için sensör konumu ölçüm doğruluğunu belirgin şekilde etkiler.

Tank içindeki karıştırıcı ölçümü etkiler mi?

Temassız sistemlerde evet. Karıştırıcı, merdiven ve serpantin gibi yapılar radar ve ultrasonik dalgada yanlış yansıma üretebilir. Sensörün bu engellerden uzağa konumlandırılması, gerekirse kılavuzlu radar tipine geçilmesi önerilir.

Model Seçiminde Destek ve Teklif

Tank yüksekliğini ve geometrisini, akışkan cinsini ve yoğunluğunu, tankın açık mı kapalı mı olduğunu, çalışma sıcaklık ve basıncını, köpük veya buhar durumunu ve varsa patlayıcı ortam sınıflandırmasını iletmeniz halinde uygun teknolojiyi ve modeli birlikte belirleyip teklif hazırlıyoruz.

Alt ürün gruplarımızı — hidrostatik, radar, ultrasonik, kapasitif ve şamandıralı seviye transmitterleri — inceleyebilir; nokta kontrolü yeterliyse seviye şalterleri, elektrik gerektirmeyen görsel takip için seviye göstergeleri grubumuza göz atabilirsiniz.