Basınç şalteri, basınç belirlenen eşiği geçtiğinde veya altına düştüğünde elektriksel kontak veren cihazdır. Basıncın değerini okumaz — yalnızca "eşiği geçti / geçmedi" bilgisi üretir. Vakum şalteri ise aynı işi negatif basınç tarafında yapar.
Elektronik donanım gerektirmemesi mekanik şalterlerin en büyük avantajıdır: sade, sağlam ve düşük maliyetlidir. Pompa çalıştırma-durdurma, kompresör kontrolü, emniyet devresi tetikleme ve vakum denetimi gibi görevlerde transmitterden kat kat ekonomik bir çözümdür. Sürekli okumaya ihtiyacınız yoksa şalter yeterlidir.
Basınç ve Vakum Şalteri Modelleri
VPO-10 Alçak Basınç Şalteri
Düşük ve orta basınç aralıklarını kapsayan membranlı seridir. Ölçüm aralıkları 0,1-1 bar, 0,5-5 bar, 1-10 bar, 10-20 bar ve 10-50 bar olarak sunulur; maksimum basınç dayanımı 300 bar'dır.
Çalışma prensibi membranlı/yaylıdır, membran malzemesi HBNR'dir. Kontak durumu NO, NC veya değişken olarak seçilebilir ve anahtarlama noktası ayarlanabilir. Su hatları, pompa devreleri ve genel endüstriyel uygulamaların standart çözümüdür.
VPO-11 Yüksek Basınç Şalteri
Yüksek basınçlı hatlar için pistonlu/yaylı prensiple çalışır. Ölçüm aralıkları 50-150 bar ve 100-300 bar, maksimum basınç dayanımı 500 bar'dır.
Membran malzemesi uygulamaya göre HBNR veya Teflon seçilebilir; Teflon seçeneği kimyasal dayanım gereken hatlarda önem kazanır. Kontak NO/NC/değişken, anahtarlama noktası ayarlanabilir, besleme 42V/220V 2A'dır. Hidrolik güç üniteleri, presler ve yüksek basınçlı proses hatlarında kullanılır.
VPO-12 Vakum Şalteri
Negatif basınç tarafı için tasarlanmıştır. Ölçüm aralığı −200 … −800 mbar, maksimum basınç dayanımı 20 bar'dır. Membranlı/yaylı prensiple çalışır, membran HBNR'dir.
Kontak NO/NC/değişken, ayarlanabilir; besleme 42V/220V 2A'dır. Vakum pompası kontrolü, vakumlu kaldırma sistemleri, ambalaj makineleri ve vakumlu tutucularda kullanılır.
VDP Mini Basınç Şalteri
Sınırlı montaj alanı olan kompakt sistemler için üretilmiştir. Küçük gövdesi sayesinde dar alanlara kolayca monte edilir; düşük ve orta basınçlarda güvenli anahtarlama sağlar.
Ölçüm aralıkları −1…1 bar, −1…10 bar ve −1…20 bar seçenekleriyle sunulur — yani hem vakum hem pozitif basınç tarafını kapsar. Çalışma sıcaklığı 0…50 °C, saklama sıcaklığı −20…60 °C'dir.
Diğerlerinden ayrılan yanı çıkış çeşitliliğidir: 2 NPN, 2 PNP veya NPN/PNP + analog 4-20 mA ya da 1-5 V kombinasyonları mevcuttur. Yani hem eşik kontağı hem sürekli okuma aynı cihazdan alınabilir. Bağlantı harici R1/4, NPT1/4 veya G1/4 dişlidir.
Danfoss KP Serisi
Buhar, hava, gaz ve sıvı basıncı ölçümünde kullanılan, sahada kanıtlanmış bir seridir. Çalışma aralığı −0,2 … 7,2 bar (KP35/36 modellerinde −0,2…7,5 / 2…14 bar), diferans aralığı 0,7-4 bar, maksimum test basıncı 22 bar (319 psig)'dır.
Gövde 316 paslanmaz çelik, kontak malzemesi gümüş (Ag) veya altın (Au), O-ring NBR'dir. Mekanik bağlantı G1/4, maksimum akım 16A AC 400V, çalışma sıcaklığı −40 … +60 °C, koruma sınıfı IP33'tür.
Yüksek temas yüklemesi ve çok kısa geçiş süresi sunar; şok ve titreşime dayanıklıdır. Özellikle gaz ve ortam havası uygulamalarında tercih edilir.
Modellerin Karşılaştırması
| Model | Aralık | Pmax | Prensip | Öne Çıkan |
| VPO-10 | 0,1-1 … 10-50 bar | 300 bar | Membranlı/yaylı | Geniş aralık seçeneği |
| VPO-11 | 50-150 / 100-300 bar | 500 bar | Pistonlu/yaylı | Yüksek basınç, Teflon membran ops. |
| VPO-12 | −200 … −800 mbar | 20 bar | Membranlı/yaylı | Vakum tarafı |
| VDP Mini | −1…1 / −1…10 / −1…20 bar | — | Elektronik | Kompakt, NPN/PNP + analog çıkış |
| Danfoss KP | −0,2 … 14 bar | 22 bar test | Mekanik | 316 paslanmaz, 16A, IP33 |
Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
1. Anahtarlama Noktasını Aralığın Ortasında Tutun
Şalterin ayar aralığı, istediğiniz eşik değerini ortalarda bırakacak şekilde seçilmelidir. Eşik değeri aralığın en ucunda kalırsa ayar hassasiyeti düşer ve tekrarlanabilirlik bozulur. Örneğin 3 bar'da anahtarlama isteniyorsa 0,5-5 bar'lık model, 1-10 bar'lık modelden daha iyi sonuç verir.
2. Diferansı (Histerezis) Hesaba Katın
Şalter aynı noktada hem açıp hem kapamaz; açma ve kapama noktaları arasında bir fark (diferans) bulunur. Bu fark sayesinde eşik civarında sürekli açıp kapama (çıtırdama) önlenir. Pompa uygulamalarında diferans, pompanın kaç kez devreye gireceğini doğrudan belirler — çok dar diferans motoru yorar.
3. Maksimum Basınç Dayanımını Kontrol Edin
Ayar aralığı ile maksimum dayanım farklı değerlerdir. VPO-10 ayarı 10-50 bar olsa da 300 bar'a, VPO-11 ise 500 bar'a dayanır. Su koçu veya pompa çalıştırma anındaki darbeler nominal değerin çok üstüne çıkabildiği için bu pay önemlidir.
4. Kontak Kapasitesini Yükünüze Göre Seçin
VPO serisinde besleme 42V/220V 2A'dır; bu bir röle veya kontaktör bobinini sürmek için yeterlidir. Danfoss KP serisi 16A AC 400V ile doğrudan daha büyük yükleri anahtarlayabilir. Motor gibi ağır yükler VPO serisine doğrudan bağlanmamalı, araya kontaktör konulmalıdır.
5. Membran Malzemesini Akışkana Göre Belirleyin
Standart membran HBNR'dir ve su, hava, yağ gibi nötr akışkanlarda yeterlidir. Kimyasal saldırganlığı olan akışkanlarda VPO-11 serisinin Teflon membran seçeneği tercih edilmelidir. Yanlış membran seçimi, cihazın kısa sürede sızdırmasına yol açar.
6. NO mu NC mi?
Kontak durumu NO, NC veya değişken olarak seçilebilir. Emniyet mantığı açısından genellikle "normal durumda kontak kapalı" kurulumu tercih edilir; böylece kablo kopması veya cihaz arızası da alarm durumu gibi algılanır ve sistem güvenli tarafta kalır.
7. Hem Kontak Hem Okuma Gerekiyorsa
VDP Mini serisi, NPN/PNP kontak çıkışının yanı sıra 4-20 mA veya 1-5 V analog çıkış da sunar. Hem eşikte anahtarlama hem sürekli izleme gerekiyorsa iki ayrı cihaz almak yerine bu seri değerlendirilebilir.
Sektöre Göre Kullanım
Hidrolik Sistemler ve Presler
Yüksek basınç ve darbe nedeniyle VPO-11 pistonlu seri tercih edilir; 500 bar'lık dayanım pay bırakır. Emniyet devrelerinde bağımsız bir şalter kullanılması önerilir.
Pompa ve Su Sistemleri
VPO-10 serisi standart çözümdür. Diferans ayarı, pompanın gereksiz sık devreye girmesini önleyecek şekilde yapılmalıdır.
Vakumlu Kaldırma ve Ambalaj
VPO-12 vakum şalteri, vakumun yeterli olup olmadığını denetler. Yetersiz vakumda yükün düşmesini önleyen emniyet fonksiyonu bu cihaza dayanır.
Soğutma ve İklimlendirme
Danfoss KP serisi bu alanda yaygındır; gaz ve ortam havası uygulamalarına uygunluğu ve yüksek kontak kapasitesi öne çıkar.
Sık Sorulan Sorular
Basınç şalteri ile basınç transmitteri arasındaki fark nedir?
Şalter yalnızca belirlenen eşikte kontak verir, basıncın değerini okumaz. Transmitter ise basıncı sürekli ölçüp 4-20 mA gibi bir sinyale çevirir. Amacınız pompa çalıştırmak veya alarm vermekse şalter yeterli ve çok daha ekonomiktir; değeri izlemek ve kaydetmek gerekiyorsa transmitter gerekir.
Diferans (histerezis) nedir?
Şalterin açma ve kapama noktaları arasındaki farktır. Bu fark olmasaydı basınç eşik civarında dalgalandığında kontak sürekli açılıp kapanırdı. Pompa uygulamalarında diferans, pompanın devreye girme sıklığını belirler; çok dar ayarlanması motoru yorar.
Anahtarlama noktası nasıl ayarlanır?
Ürün gamımızdaki şalterlerde anahtarlama noktası ayarlanabilirdir. Ayar, istediğiniz eşiğin modelin aralığında ortalarda kalacağı bir seri seçilerek yapılmalıdır; aralığın en ucunda çalışan bir ayar hassasiyetini kaybeder.
Kontak çıkışına doğrudan motor bağlayabilir miyim?
VPO serisinde hayır; besleme 42V/220V 2A'dır ve yalnızca röle veya kontaktör bobini sürmeye uygundur. Danfoss KP serisi 16A AC 400V ile daha büyük yükleri kaldırır. Emin değilseniz araya kontaktör koymak her zaman güvenlidir.
Vakum şalteri ile basınç şalteri aynı cihaz mı?
Çalışma prensipleri benzerdir ancak ölçtükleri bölge farklıdır. Vakum şalteri negatif basınç tarafında (VPO-12'de −200…−800 mbar) çalışır. VDP Mini serisi ise hem negatif hem pozitif tarafı kapsayan aralıklar sunar.
Hangi membran malzemesini seçmeliyim?
Su, hava ve yağ gibi nötr akışkanlarda standart HBNR membran yeterlidir. Kimyasal saldırganlığı olan akışkanlarda VPO-11 serisinin Teflon membran seçeneği tercih edilmelidir.
Şalter basınç darbelerine dayanır mı?
Modellerin maksimum basınç dayanımı ayar aralığından çok daha yüksektir (VPO-10'da 300 bar, VPO-11'de 500 bar). Yine de sık ve şiddetli darbe olan hatlarda darbe sönümleyici veya kısma vanası kullanılması cihaz ömrünü uzatır.
Tek cihazdan hem kontak hem analog sinyal alınabilir mi?
Evet, VDP Mini serisinde mümkündür. NPN veya PNP kontak çıkışının yanında 4-20 mA ya da 1-5 V analog çıkış seçenekleri bulunur; hem eşik anahtarlaması hem sürekli izleme aynı cihazdan sağlanır.
Model Seçiminde Destek ve Teklif
Anahtarlama yapmak istediğiniz basınç değerini, hattın çalışma ve maksimum basıncını, akışkan cinsini, kontak tipini (NO/NC), anahtarlayacağınız yükü ve bağlantı ölçüsünü iletmeniz halinde uygun modeli birlikte belirleyip teklif hazırlıyoruz.
Basıncı sürekli izlemek gerekiyorsa basınç transmitterleri, sahada gözle okuma yeterliyse manometreler, iki nokta arasındaki fark izlenecekse fark basınç şalteri ürün gruplarımızı inceleyebilirsiniz.